بسمه تعالی
"ساری دارالملک مازندران"
شاد باش ای شهر ساری کز فروغ علم و دانش
بینمت چشم و چراغ کشور مازندرانی
"ملک الشعرا بهار"
حدود:
ساری از شمال به دریای مازندران، از جنوب به سلسله جبال البرز، از مشرق به نکا و بهشهر و از جنوب به قائمشهر منتهی می شود.
مساحت ساری 3923 کیلومتر مربع است. این شهر به طول جغرافیایی 53 درجه و 5 دقیقه و به عرض جغرافیایی 36 درجه و 4 دقیقه است.
اختلاف ساعت ساری با تهران 6 دقیقه و 5 ثانیه و فاصله ی آن با دریای خزر 27 کیلومتر است.
آب و هوا:
هوای قسمت جلگه ای ساری مطلوب و معتدل و هوای قسمت کوهستانی آن سردسیری است.
ارتفاعات:
از سلسله جبال البرز که در منتهی الیه جنوب شهرستان واقع است هفت رشته فرعی در جهت جنوب به شمال متمایل به غرب منشعب و در فاصله 5 الی 30 کیلومتری دریای خزر هم سطح زمین می شود، ارتفاع متوسط آن در حدود 3 هزار متر است.
رودخانه ها:
بین هفت رشته کوههای منشعب از سلسله جبال البرز پنج رودخانه به طرف شمال و دشت ساری جریان دارد، که عبارتند از رودخانه ی لاجیم، تجن، پریم، گرم آبرود، زارمرود.
جمعیت شهرساری:
میزان رشد جمعیت شهر ساری به طور متوسط از سال 1335 تا 1365 به میزان 9/5 درصد بوده و هم اکنون در حدود 250 هزار نفر می باشد، بدین ترتیب بزرگترین و پرجمعیت ترین شهر مازندران بوجود می آید و جمعیت کنونی ساری در حدود 270 هزار نفر می باشد.
سابقه ی تاریخی:
ساری یکی از شهرهای باستانی ایران و دارالملک تاریخی مازندران است. قدمت این شهر به پیش از اسلام می رسد. در نزدیکی این شهر در رستم قلعه ظروف و اشیائی به دست آمده که شبیه اشیاء ماقبل تاریخ است. در روستای جامخانه ساری اخیراً 34 ظرف سفالی مربوط به هزاره پیش از میلاد کشف شد.ضمناً یکی از ضرابخانه های سلسله اشکانیان در ساری بوده است.
ساری در زمان ساسانیان یکی از شهرهای تبرستان بوده که راه های ارتباطی از این شهر می گذشته و دارای پاسگاه و نیروی انتظامی نیز بوده است، از بعد از اسلام با انتقال مرکز حکومت سلسله ی گیل یا آل دابویه که سرتاسر گیلان و مازندران را تحت پوشش داشت از گیلان به ساری به عنوان مرکزیت رسمی ولایت تبرستان مطرح گردید.
فرخان بزرگ یکی از پادشاهان سلسله ی گیل نهایت سعی و تلاش خود را جهت جلوگیری از هجوم اعراب به ساری بکاربست حتی تجدید بنا و عظمت ساری را به او نسبت می دهند که پس از ساخت مجدد ساری آن را به نام دخترش "سارویه" نامید.
دین و مذهب مردم ساری:
مردم شهرستان ساری بر خلاف اکثر مناطق ایران که اهل تسنن بودند و سپس تشیع را برگزیدند، از ابتدا با ارادت به خاندان امام علی (ع) به دین اسلام و به مذهب تشیع درآمدند، در شهرستان ساری سابقه تسنن دیده نمی شود، زیرا مردم ساری در قرن دوم هجری با شکل گیری نهضت تشیع به وسیله طرفداران آل علی (ع) با اسلام آشنا شدند.
روایت های دیگر درباره ی ساری:
در این که زادراکرت(zadracarta) یا سی رنکس ((syrinx یونانی همین ساری کنونی است یا گرگان امروزی ؟
دیدگاه های گوناگونی وجود دارد که تاکنون صاحب نظران به نظر واحدی دست نیافته اند.
شماری بر این باور هستند که زادراکر تا همین شهر ساری کنونی است، نقشه های کهن نیز حکایت از تأیید این نظر دارند.
از گذشته های دور تاکنون شهر ساری در همین مکان جغرافیایی اکنونی قرار داشته است.
بودن بنای چند هزار ساله مسجد جامع ساری، نخستین بنای اسلامی شمال ایران، که پیشتر آتشکده بود خود سند ارزشمندی بر این مدعاست.
منابع:
- تاریخ دو هزار ساله ساری (حسین اسلامی)
- جغرافیای تاریخی ساری (حسین اسلامی)
